การตรวจสอบรายชื่อวารสารเพื่อการตีพิมพ์และการใช้งานฐานข้อมูลเพื่อการวิจัย WoS (web of Science)

การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่อง “การตรวจสอบรายชื่อวารสารเพื่อการตีพิมพ์และการใช้งานฐานข้อมูลเพื่อการวิจัย WoS (web of Science)”
วันที่ 2 ธันวาคม 2564

ประเด็นคำถามจากกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้  

ศรัญญาภรณ์  : ได้มีแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการช่วยสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับกรณี อาจารย์ได้สอบถามในเรื่องวารสารInternational Journal of Sustainable Aviation   ว่าวารสารนี้อยู่ใน Core collection ของ Web of Science หรือไม่ ซึ่งทางคุณศรัญญาภรณ์ก็ได้สืบค้นและพบว่าวารสารนี้ อยู่ในส่วนของ Emerging Sources Citation Index ยังไม่ขึ้นไปอยู่ในส่วนของ Core collection ไม่ว่าจะเป็น SCI SSCI AHCI จึงได้แนะนำให้อาจารย์ได้ลองเปลี่ยนวารสารที่จะลงตีพิมพ์ผลงาน 

เฉลิมเดช: ได้มีการแลกเปลี่ยนความรู้ในเรื่องของคำถามที่พบเจอบ่อยครั้งและวิธีการสืบค้นข้อมูลในเรื่อง “การอยากทราบว่า ประเทศไทยมีวารสารอะไรที่อยู่ใน Web of Science บ้าง” ซึ่งทางคุณเฉลิมเดชก็ได้มีการ แนะนำวิธีการที่จะช่วยสืบค้นใน Web of Science ว่า ควรจะเลือก หัวข้อ Country และเลือก Thailand จะทำให้ทราบว่าในไทยมีวารสารอะไรที่อยู่ใน  Web of Science บ้าง 

สารภี : ผู้บรรยายแลกเปลี่ยนได้ร่วมเสนอความคิดเห็นว่า ทางงานบริการส่วนใหญ่จะไม่ได้รับคำถามในเรื่องนี้ ส่วนใหญ่จะเป็นคำถามในเรื่องที่เกี่ยวกับ การให้หาว่า Journal เรื่องนี้ อยู่ใน Web of Science เหรอไม่ อยู่ใน Q1 หรือว่า Q2 เพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการตีพิมพ์ผลงานของอาจารย์ หรือให้สืบค้นจากเลข ISSN เป็นส่วนใหญ่ที่ได้มีการให้บริการ  

พร้อมกันนี้ได้ร่วมเสนอแนวคิดร่วมกับทางผู้บรรยายร่วมคือคุณศรัญญาภรณ์ ในเรื่องการแสดงผลการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ของวารสารที่ report ใน AlMetrics  Plumx มีประโยชน์ในแง่ที่แสดงให้เห็นถึงจำนวนของการใช้งานจริงของวารสาร เพราะถ้าไปนับแต่ใน Scopus  Web of Science อย่างเดียวอาจจะไม่บ่งบอกถึงคุณภาพในการใช้ แต่ทั้งนี้ทางคุณสารภีตั้งข้อสังเกตในเรื่องว่า ถ้า Journal หนึ่งต้องการให้บทความจากวารสารของตนเองไปถูกรายงานใน AlMetrics  Plumx ต้องไปทำการ register กับ Crossref ก่อนหรือไม่ ต้องมีเงื่อนไขในเรื่องไรบ้างหรือไม่ และที่ทางผู้บรรยายเคยสืบค้นก็จะเป็น Journal ของ Open Access หลังๆจะเจอเยอะขึ้นเมื่อค้นข้อมูลใน Scopus ไม่เจอ และ Web of Science  ไม่เจอก็จะเป็นแต่ละ Journal จะดำเนินการเองโดยมีการเก็บสถิติว่ามีการ Read การ Download เท่าไหร่ ราย Article ซึ่งจะแตกต่างจากของ Plumx ที่ไม่ได้อยู่ในเงื่อนไขที่ดำเนินงานเองแต่จะเป็นการเอา Metrics ไปจับและเอามารายงาน 

ศรัญญาภรณ์ : ได้ตอบประเด็นนี้ว่า ได้ดำเนินการสอบถามทาง Elsevier โดยทางบริษัทได้ชี้แจงว่า ทาง Elsevier ได้ทำการจับ Metrics เฉพาะในฐานของบริษัท Elsevier อย่างเช่น ScienceDirect  ส่วนตัวอื่นต้องมีตัวกลางที่จะต้อง register ก่อนถึงจะได้ข้อมูลในส่วนของ Metrics ของแต่ละบทความได้ 

เฉลิมเดช : ได้แลกเปลี่ยนในเรื่องของการได้เข้าร่วมอบรม Crossref ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้ทำการสอบถามในเรื่องของ Almetrics ซึ่งได้รับคำตอบว่า ถ้าเราทำการ register จาก Crossref ทุกบทความจะได้เลข DOI จาก Crossref โดยนำไปเชื่อมต่อกับ Almetrics ซึ่งจะนับสถิติจากเลข DOI เพื่อนำมาเสนอเป็นค่า Almetrics ที่ขึ้นในแต่ละบทความ โดยจะต้องเป็น เลข DOI ของ Crossref เท่านั้น ของ วช. ก็ไม่สามารถดำเนินการได้ เพราะของ วช. เป็นเลข DOI ที่ไม่ได้เหมาะกับวารสาร ยกตัวอย่าง Buffalo Bullentin มีเลข  DOI ของ วช ก็ไม่สามารถใช้ได้ต้องเป็นเลข DOI ของ Crossref เท่านั้นเนื่องจากเลข DOI ของ วช เป็นเลขของงานวิจัยของมหาวิทยาลัยไม่ใช่งานวิจัยทั่วไป ซึ่งตอนหลังทาง TCI ได้ออกมาแนะนำว่า ถ้าเป็นบทความของทางวารสารให้ไปใช้เลข DOI ของ Crossref เนื่องจากสามารถแยกเป็นเลข DOI ของแต่ละประเภทของวารสารได้ และสามารถนำมาต่อยอดในการเก็บสถิติการใช้ประโยชน์จากบทความได้มากกว่า ในส่วนของค่าใช้จ่ายนั้น ค่าสมัครสมาชิกของ Crossref ปีละ 10,000 บาท โดยทาง Crossref จะเป็นผู้คิดเงินกับทาง Publisher ในส่วนของ Article คิดค่าใช้จ่ายเพียงครั้งเดียว โดยตอนนี้ทาง วารสาร Buffalo Bullentin ได้คุยกับทาง สวพ. ให้ทาง สวพ. สมัครแล้วทางวารสาร Buffalo Bullentin จะไปขอใช้เลขร่วมด้วย ซึ่งถ้าสมัคร 1 user สามารถออกเลขวารสารให้กับทางวารสารย่อยได้ โดยทางมหาวิทยาลัยพระจอมเกล้าพระนครเหนือได้ดำเนินการทำแล้ว นอกจากนี้ยังมีวารสารของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ที่ใช้ Almetrics เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

มัศยา : สอบถามในเรื่อง หัวข้อ การขึ้น Enriched Cited References หมายความว่าอย่างไร

สารภี และ ศรัญญาภรณ์ : ได้มีการกล่าวว่า เป็น Function  ใหม่ที่ทาง Web of Science ได้พัฒนาขึ้น จะได้ดำเนินการไปสอบถามกับทางบริษัทให้อีกครั้งในเรื่องของการใช้งาน ซึ่งทางคุณศรัญญาภรณ์ ได้อธิบายเพิ่มเติมว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับการอ้างอิงที่เพิ่มเติมจากปกติ 

วินัย : สอบถามในเรื่องของการจะหาข้อมูลในเรื่องของ ผลงานของอาจารย์ของแต่ละคณะว่ามีผลงานตีพิมพ์อยู่ใน Web of Science จำนวนกี่ท่าน จะต้องทำอย่างไร

สารภี : ได้แนะนำวิธีการช่วยสืบค้นว่า อันดับแรกต้องสืบค้นจากชื่อหน่วยงาน (Affiliations) ให้เลือก Kasetsart University ก่อน จากนั้นให้เลือก ฟังก์ชั่น Add Row แล้วเลือกเป็น Address ให้ใส่ชื่อคณะที่ต้องการสืบค้น หรือ วิทยาเขตที่ต้องการสืบค้น เพื่อให้ได้ข้อมูลตามที่ต้องการ ผู้แลกเปลี่ยนได้ให้ข้อสังเกตว่า ควรจะใช้ชื่อหน่วยงานจาก Journal ที่ได้มีการสืบค้นเจอเพื่อป้องกันความผิดพลาดในการสะกดชื่อ

มัศยา : ทางกำแพงแสนได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเรื่องคำถามที่เคยได้ให้บริการตัวอย่างเช่น “ ต้องการทราบในเรื่องรายชื่อของวารสารในระดับ Q1 Q2 ที่อยู่ใน Web of Science จะสืบค้นได้จากที่ไหน 

สารภี : ผู้แลกเปลี่ยนได้อธิบายว่า ในส่วนของ Web of Science ไม่สามารถสืบค้นเจอได้ทันที น่าจะอยู่ในส่วนของ Option  เสริมที่เป็น JCR  ที่จะต้องซื้อเพิ่มเติมซึ่งในปัจจุบันทางมหาวิทยาลัยไม่ได้มีให้บริการในส่วนนั้น แต่สามารถมีวิธีสืบค้นได้คือต้อง ไปสืบค้นจากชื่อ Journal ที่ทราบ เพื่อดูว่า Journal นั้นอยู่ใน Q1 หรือ Q 2 

พร้อมกันนี้ทางกำแพงแสนยังได้แลกเปลี่ยนเพิ่มเติมในประเด็น การสืบค้นหาเรื่องผลงานของอาจารย์แต่ละคณะที่ได้ตีพิมพ์และเผยแพร่อยู่ใน Scopus ว่ามีประเด็นความผิดพลาดในการแสดงผลของข้อมูลที่ได้ทำตามที่ผู้แลกเปลี่ยนได้แนะนำเพราะเนื่องจาก มีรายชื่อของอาจารย์บางท่านทำงานอยู่ ณ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติจังหวัดสกลนคร แต่ไปแสดงผลในส่วนของวิทยาเขตกำแพงแสนด้วยเช่นเดียวกัน  

สารภี : ผู้แลกเปลี่ยนได้ให้ข้อสังเกตว่า  ข้อมูลที่ได้อาจจะมีความคาดเคลื่อนเกิดขึ้นได้ เนื่องจาก Journal บางเล่มไม่ได้ให้มีการระบุชื่อคณะที่สังกัดของผู้เขียน มีแต่ให้ระบุชื่อหน่วยงานหลักเพียงอย่างเดียวทำให้ได้ข้อมูลไม่ครบถ้วน ซึ่งสิ่งต่างๆเหล่านี้เป็นข้อกำหนดของแต่ละ Journal ที่ไม่เหมือนกัน ซึ่งทางผู้แลกเปลี่ยนได้แนะนำว่า ควรจะให้ผู้เป็นเจ้าของบทความ ผู้เขียน แจ้งโดยตรงกับทางสำนักพิมพ์เพื่อให้เปลี่ยนแปลงข้อมูล

สุภัทรา : สอบถามในเรื่อง กรณีที่ทางอาจารย์ได้ออกจากการเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์แล้วยังจะมีข้อมูลผลงานของอาจารย์แสดงขึ้นในส่วนของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์อยู่หรือไม่

สารภี : ผู้แลกเปลี่ยนได้ให้ข้อมูลว่า การแสดงผลของข้อมูลยังคงอยู่ในส่วนของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์แต่ถ้าต้องการทราบข้อมูลในปัจจุบัน ควรจะมีการกรองข้อมูล โดยการเลือกปี ที่ต้องการสืบค้น เพื่อให้ได้ข้อมูลที่เป็นปัจจุบัน 

นงลักษณ์ : ได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการบริหารจัดการข้อมูลในเรื่องของข้อมูลงานวิจัยของทางมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์โดยใช้ฐานข้อมูลในส่วนของ Scorpus เป็นหลัก ในประเด็นของความคลาดเคลื่อนในการนับข้อมูลที่เผยแพร่ในฐานข้อมูลที่เป็นของ Scorpus ที่จะมีความคลาดเคลื่อนในเรื่องจำนวนบทความที่เผยแพร่เนื่องจากการนับซ้ำของบทความที่มีการให้หัวเรื่องใน 1 บทความที่อาจจะมีความเกี่ยวข้องกับหลายสาขาวิชาทำให้เวลาเรียกดูสถิติก็จะมีการนับซ้ำของบทความเกิดขึ้นได้  นอกจากนี้ยังมีประเด็นในเรื่องของการสืบค้นผลงานของอาจารย์ที่เป็นชาวต่างชาติ ที่มาทำงานให้กับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่ต้องการทราบว่ามีผลงานเรื่องไหนที่เป็นผลงานของอาจารย์ที่ทำในระยะเวลาที่เป็นอาจารย์ให้กับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์อยู่บ้างในส่วนของฐานข้อมูล Scorpus 

สารถี : ผู้แลกเปลี่ยนได้ให้ข้อมูลว่าค่อนข้างเป็นไปได้อยากที่จะทราบว่า ผลงานไหนเป็นของอาจารย์ระหว่างที่ทำงานให้กับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เนื่องจากเมื่อได้ดูรายละเอียดการทำงานของอาจารย์ฐานข้อมูลแสดงสถานที่ในการทำงานทั้งในประเทศ และต่างประเทศในช่วงระยะเวลาเดียวกัน ทำให้ไม่สามารถจำแนกได้อย่างละเอียดว่าผลงานไหนเกิดขึ้นในช่วงปีที่อาจารย์ทำงานอยู่ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 

นงลักษณ์ : ได้สอบถามว่าในส่วน Web of Science สามารถแสดงผลข้อมูลออกเป็นแผนภาพให้ได้หรือไม่

สารถี : ผู้แลกเปลี่ยนได้ทดลอง search ข้อมูลในส่วนของ Professor Serge Morand  ก็พบว่า มีข้อมูลแสดงในส่วนของหน่วยงานที่สังกัดแยกกัน ทั้งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยที่ฝรั่งเศส โดยสามารถเรียกดูเฉพาะของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ก็จะเห็นว่ามีผลงานแค่ 62  รายการเท่านั้นนอกนั้นเป็นผลงานของมหาวิทยาลัยที่ฝรั่งเศส และ Web of Science ก็จะแสดงระยะเวลาดำเนินงานของอาจารย์ในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ให้จนถึงปี 2022 และการแสดงผลก็สามารถแสดงออกมาเป็นกราฟได้เช่นเดียวกัน

ทัดดาว : จากทางวิทยาเขตศรีราชา ได้แสดงความคิดเห็นว่าได้ความรู้ใหม่ของการใช้งาน Web of Science เพราะส่วนใหญ่ทางศรีราชาจะใช้งาน Scopus เนื่องจากสามารถกรองข้อมูลในส่วนของ ชื่อ ประเทศ จังหวัดได้ ทำให้ได้ข้อมูลที่ต้องการอย่างรวดเร็วและไม่ซับซ้อน ซึ่งจากการแลกเปลี่ยนในวันนี้ก็สามารถนำความรู้ในการใช้งาน Web of Science ไปแนะนำให้กับทางอาจารย์ได้ใช้เพิ่มเติมร่วมกับการใช้งาน Scopusb